PLUSPUNTEN
- De aanlooproute naar en de terugweg uit de stad
- De site op en rond de stadsheuvel Knippchen
Een combinatie van twee korte routes vanaf het Hotel Van Der Valk naar de stad Arlon, die beschreven staan op de FietsApp Backyard van de Hotels Van Der Valk: ‘Historisch Aarlen’ (23,4 km) en ‘Het rijke erfgoed van Aarlen’ (20,3 km)
Het grootste deel van de route is de weg heen en terug naar deze historische stad. Het doel en het thema van de rit is het erfgoed dat de geschiedenis van de stad vertelt.
“In het hart van Aarlen ontvouwt zich een historisch verhaal door middel van enkele monumenten, een verhaal van oude Romeinse glorie en culturele bloei, dat een levendig beeld schetst van het legendarische verleden van de stad.”
Omdat de Belarel een eendaagse fietslus is, maakten we van onze uitstap naar Arlon gebruik om ook twee fietsroutes te fietsen die worden aangeboden op de fietsapp van Hotel Van Der Valk Luxembourg-Arlon. Naast de hier beschreven route, fietsten we ook nog “Een pelgrimstocht door tijd en geloof” (zie bij de fietsroutesuggesties onderaan).
Ondanks de promotie voor de fietsroutes op de website van het hotel, is dit Van Der Valk hotel een zeer slechte startplaats voor fietsers. Het hotel is omsloten door autowegen waar geen fietsers zijn toegelaten. Enkel via een onverhard en slecht onderhouden pad achter het hotel kom je bij het kerkje van Saint-Remacle van Hondelange, het startpunt van de fietslussen.
De aanlooproutes naar en van de stad zijn nog ok maar het eigenlijke doel, het ontdekken van de geschiedenis van de stad vanop de fiets is meer dan een flop.
Zoek je de betekenis van de sterretjes?
Je vindt de uitleg bij de informatie over de fietsblog op de homepagina.
Je kunt deze route ook vanuit de stad Arlon zelf starten. Het wordt dan enkel een fietsroute van maximaal 10km langs de diverse plaatsen door de stad.
De beleving van deze fietstocht aangeboden door Hotel Van Der Valk Arlon-Luxembourg begon al bij het hotel. Bijna kon je zeggen vanop de hotelkamer want gezien er geen fietsberging was, mocht onze fiets mee op de kamer. We kozen ervoor het risico te nemen en onze fiets vast te maken aan de balustrade bij de ingang.
Enfin, dat is maar een detail zou je denken. Maar toch, als je hotel fietsroutes promoot, mag je iets meer fietsvriendelijkheid verwachten. Omdat het hotel omsloten is door drukke autowegen moesten we voor alle fietsroutes eerst een aanlooproute nemen tot bij de aansluiting op de geselecteerde fietsroute. En laat nu deze aanlooproute meteen het grootste probleem zijn. Eerst dachten we verkeerd te zijn, maar gezien we geen andere uitweg vonden riskeerden we ons het via de GPS aangewezen pad toch maar te nemen. Kijk maar naar de foto’s om een idee te krijgen waar we doorheen moesten. Een deels opgebroken pad, niets onderhouden, met overhangende brandnetels, ….
Deze korte fietstocht begint bij de Saint-Remacle kerk van Hondelange, een neogotisch meesterwerk ontworpen door de Luxemburgse architect Kemp in 1889. De kerk houdt voor ons zijn deuren gesloten. Van Hondelange naar Wolkrange en zes kilometer noordwaarts staan we in hartje Arlon.
Onze historische tocht begon bij de Eglise Saint-Martin d’Arlon. De toren stond in de stijgers. Deze kerk Saint-Martin is de derde in zijn soort in Aarlen. De eerste (8e eeuw) stond buiten de muren. Ze werd in het midden van de 16e eeuw verwoest. De eredienst werd overgebracht naar een kerk in het centrum van de stad (1570), die in 1935 werd verwoest. De bouw van de huidige Sint-Martinuskerk werd ingegeven door de koninklijke wens van Leopold II om de twee uiteinden van het land te markeren met belangrijke gebouwen, maar vooral door de wens van de inwoners van Aarlen om een kerk te hebben die paste bij het nieuwe statuut van de stad als provinciehoofdstad. De kerk werd gebouwd tussen 1907 en 1914. De architectuur is Lotharings, in de stralende ogivale stijl (13e eeuw). De toren van de nieuwe kerk is 97 m hoog. De kerk, ingewijd in 1937, staat sinds 2002 op de monumentenlijst.
We volgden het parcours en kwamen al snel bij twee musea.
La Musée Archéologique krijgt een toeristische waardering van 2 zonnetjes. Het Archeologisch Museum stelt een originele Gallo-Romeinse afdeling voor met een galerij met stenen, enig in zijn soort. Het is een van de rijkste collecties van België met meer dan 425 beeldhouwwerken afkomstig van grafmonumenten en civiele gebouwen.
We hebben meer interesse in het tegenoverliggende Gaspar Museum, gevestigd in een “luxueus” 19e-eeuws woonhuis. Het is woensdagmiddag en we staan voor een gesloten deur. Het museum bezit de artistieke nalatenschappen van Jean en Charles Gaspar. Het museum toont ook het altaarstuk van Fisenne, een religieus kunstwerk uit het begin van de 16e eeuw, naast andere schatten. Het park Gaspar, ooit de privétuin van de familie Gaspar, is nu niet veel meer dan een verlaten speeltuintje met enkele mooie bomen.
De middeleeuwse stad Arlon werd rond een heuvel gebouwd. We beklimmen de “Knippchen”. Tot het einde van de middeleeuwen stond boven de heuvel een fort. Nu kijkt de kerk Saint-Donat uit 1626 vanop de top van de heuvel op de benedenstad neer.
In de Romeinse tijd bouwde het Romeinse leger rond deze heuvel een omwalling. De vestingmuur had een omtrek van iets meer dan 870 m, een gemiddelde dikte van 4 m en een hoogte van ongeveer 8 m. Er zaten imposante poorten en een twintigtal torens in. De overblijfselen van een eerste Romeinse toren werden in 1948 opgegraven en in 2009 werden die van een tweede ronde Romeinse toren met een diameter van acht meter ontdekt.
De Romeinse torens Jupiter en Neptunus staan op de monumentenlijst en zijn zelfs erkend als onderdeel van het uitzonderlijke erfgoed van Wallonië. De Neptunustoren en Jupitertoren verankeren het historische verhaal van Aarlen in het Romeinse tijdperk. Aarlen is immers een van de drie oudste steden van België en ligt op het kruispunt van twee belangrijke Romeinse wegen: Metz-Tongeren en Reims-Trier. Jammer dat deze torens niet eenvoudig te bezoeken zijn. De Jupiter toren is nog te zien door een raam dat gemaakt werd in de kelderruimte van een gebouw. Er staat zelfs een schakelaar om de toren te belichten. Maar het deurtje dat toegang geeft tot de Neprtunus toren gaat alleen open met de sleutel van een gids of een pasje van de Dienst Toerisme.
Na de Romeinse tijd bouwde Waléran, de eerste graaf van Aarlen, in de 11e eeuw hier zijn kasteel. Het werd in 1558 samen met de ommuring van de stad verwoest door de troepen van de hertog van Guise. De paters kapucijnen, die zich in 1621 in Aarlen vestigden, bouwden hun klooster op de ruïnes van het kasteel. In 1682 werd een bastion van het type “Vauban” toegevoegd, waardoor het klooster in een citadel veranderde. Het klooster verdween in 1796, maar de kerk staat er nog.
Gelukkig wel publiek toegankelijk is de Gallo-Romeinse zuil die in 1972 werd ontdekt tijdens rioleringswerken. De origionele zuil werd in de Grand-Rue gereconstrueerd. Dit monument, gewijd aan Jupiter, met de afbeelding van een ruiter die een monsterlijke vijand verslaat, roept het Gallo-Romeinse erfgoed van de stad en haar band met het goddelijke op. Het monument, dat ter ere van Jupiter was opgericht, was oorspronkelijk waarschijnlijk een hoge kolom met een beeld van een ruiter die een monster doodde, mogelijk een slangachtig wezen.
Het geschiedenisverhaal verschuift vervolgens naar een symbool van de culturele diversiteit van Aarlen, de synagoge. Opgericht in 1860 door een bloeiende Joodse gemeenschap, getuigt dit Romaans-Byzantijnse gebouw met zijn oriëntaalse gevel van het multiculturele karakter van Aarlen. Ook dit gebouw blijft voor ons gesloten.
Aarlen is een Gallo-Romeinse stad met een zeer oude joodse gemeenschap. Al in de 12e eeuw zijn er sporen van Joden in Aarlen te vinden. Maar deze kleine gemeenschap heeft nog meer roem. Het was de eerste synagoge die in België werd gebouwd (Koninklijk Besluit van 16 december 1863) en in dat opzicht is het een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van de betrekkingen tussen de Joodse gemeenschap en de autoriteiten in ons land. De synagoge, ontworpen door architect Albert Jamot, werd ingehuldigd op 22 september 1865. In 1865 waren er echter slechts 149 Israëlieten ingeschreven in de registers. Dit aantal vertegenwoordigde echter bijna 2% van de bevolking van de gemeente. De meesten van hen kwamen uit het noordoosten van Frankrijk (Elzas-Lotharingen) en werkten voornamelijk als paarden- en veehandelaars. De synagoge, gelegen in de Rue de la Synagogue, is een van de eerste grote gebouwen van Aarlen in neoromaanse stijl. Bron: Le Synagogue d’Arlon.
Lang moesten wij niet zoeken maar het duurde drie jaar van 1967 tot 1970 om de bron van de Semois te vinden en amper 2 jaar later, in 1972, werden de bronnen al “ingewijd”. Sindsdien staat hier een kopie van een fragment van een Romeins monument. Het verwijst naar het Gallo-Romeinse verleden van Aarlen en herinnert de bezoekers aan het belang van water sinds de Oudheid.
Onze reis door de geschiedenis eindigde bij de kerk Sacré-Coeur, een mijlpaal in het spirituele landschap van Aarlen. In 1855, te midden van de leegte die de Franse Revolutie had achtergelaten, werd besloten om een huis voor de jezuietenorde in Aarlen te vestigen. Hun invloed op de stad was groot en culmineerde in 1895 in de bouw van een Romaans-Byzantijnse kerk, gewijd aan het Heilig Hart. De aanwezigheid van de Jezuïeten, die duurde tot 1967, werd gekenmerkt door belangrijke sociale en culturele bijdragen, waaronder de oprichting van een voetbalclub, waardoor hun nalatenschap diep verweven raakte met de identiteit van de stad. De site is privaat eigendom van de universiteit en de kerk… is alweer gesloten.
Dan maar terug naar het hotel. Zwaar ontgoocheld. Of waren mijn verwachtingen te hoog? Deze korte trip bevestigde alvast mijn stereotiep beeld van het zuiden van ons land: hier ligt veel potentieel maar men doet er zo weinig mee.
