PLUSPUNTEN
- De stad Ronse als startplaats
- De mooie vergezichten
- Het Mijnwerkerspad
- Enkele kunstwerken in wilgentakken
- De taverne 'Au Chaudron des légendes' in Ellezelles
De uitgepijlde Waalse “Route des Collines” is een lange afstandsroute van 160 km in Picardisch Wallonië die lussen maakt door het natuurpark Pays des Collines. Ze is in 2 richtingen bewegwijzerd met rechthoekige bordjes. VisitWapi biedt de route aan met vier uitdagingsniveaus en evenzoveel afstanden.
Wij vonden bij Fietsen Moet Kunnen (nr. 149) dankzij Pol Denoo een variant op deze uitdagende route met een afstand die we op één dag kunnen fietsen. Ook deze route biedt heuvelachtige landschappen, beboste heuvels en mogelijkheden om de streek te ontdekken. Onze ‘Route dans le Pays des Collines’ volgt het reliëf van het natuurpark Pays des Collines met zijn mooie groene heuvels, begroeid met dichte bossen en gezellige boerderijtjes.
Als e-bikeroute kan ik deze fietsuitstap zeker aanbevelen. Veel minder uitdagend dan zijn grote broer de "Route des Collines", vergt ook deze fietstocht vooral in het tweede deel een goede conditie. Het 10km lange, makkelijk te berijden, Mijnwerkerspad in de eerste helft van de tocht levert mooie vergezichten, maar de ondeugende boomwortels vragen ook onze aandacht.
Voor een drankje of een hapje onderweg zorg je best zelf als je niet voor verrassingen wilt komen te staan. Er staan regelmatig picknick banken. Met wat geluk is er wél een cafeetje open in Flobecq of Ellezelles. In ieder geval vind ik het een meerwaarde om de fietsroute heel even te verlaten om een streekbiertje te drinken in de taverne 'Au Chaudron des Légendes' (van de 'Brasserie des Légendes') en/of er een lekker hapje te eten.
Er zijn enkele onverharde en enkele zeer smalle stukken die het fietsen wat uitdagender maken, net als enkele fikse afdalingen. Maar de beloning na elke inspanning is groot en niks houdt je tegen om even in de berm te gaan zitten om te genieten van deze heel mooie regio. De fietsuitstap is vooral een natuurbeleving. Met een terrasje meer of wat meer animo in de Waalse dorpjes Flobecq, Ellezelles of Saint-Sauveur zou deze route steevast een sterretje meer verdienen. Maar misschien moet je het zelf eens proberen en heb je meer geluk dan wij.
Zoek je de betekenis van de sterretjes?
Je vindt de uitleg bij de informatie over de fietsblog op de homepagina.
De route start aan het station in Ronse. Je wandelt in 10 minuten van het station naar de markt, het centrum van de stad. Heb je tijd, ga dan eens binnen in Brasserie Harmonie. De brasserie kent een geschiedenis die teruggaat tot begin vorige eeuw. De textielbaronnen uit Ronse, begin vorige eeuw, ontwierpen dit café met als doel de sfeer en grandeur van een Parijse Grand Café tot leven te brengen. Ook Flobecq of Ellezelles zijn mogelijk startplaatsen. En waarom geen overnachting boeken om je fietsuitstap te koppelen met een fikse wandeling door dit prachtig natuurpark.
De Vlaamse schrijver Omer Wattez noemde Ronse de “koningin van de Vlaamse Ardennen” omwille van haar ligging en groene omgeving. In de middeleeuwen kwamen uit alle uithoeken van het land geesteszieken op bedevaart naar Ronse om genezing te vinden bij hun patroonheilige Sint-Hermes. De voorwaarde om die genezing te kunnen krijgen, was een fysieke inspanning als tegenprestatie. Zo ontstond de Fiertelommegang, een jaarlijkse dagtocht van 32,6 kilometer die nog steeds georganiseerd wordt. De relieken van de heilige Hermes kan je trouwens ook nu nog bezoeken in de Sint-Hermescrypte, een prachtvoorbeeld van romaanse architectuur.
Ronse is sinds 1962 een faciliteitengemeente. Als taalgrensgemeente moet de stad diensten en openbare informatie, overheidscommunicatie, formulieren en straatnaamborden in zowel het Nederlands als het Frans aanbieden.
Geen Fiertelommegang voor ons. Onze fysieke inspanning wordt een fietsroute met 400 hoogtemeters.
Sinds 1861 beschikt Ronse over een spoorverbinding. In 1881 werd een nieuw station gebouwd. Helemaal nieuw was het niet want de bouwstenen kwamen van het te klein geworden station aan het Zand in Brugge. Het oude station van Brugge werd gewoon heropgebouwd in Ronse. Rond het station loopt een fietssnelweg, een breed fietspad met twee geasfalteerde fietsstroken.
Nadat we van spoorkant zijn veranderd rijden we de stad uit via de Rotterij. Aan het begin van het Mijnwerkerspad ligt een bijzondere plek, een plek van Hoop, de Hope Spot. Het is een plek met een overvloed aan nestplaatsen voor bestuivers zoals bijen, vlinders en andere insecten. Midden een plek van bloemen (in de lente, zomer en herfst) staan drie keramieken sculpturen van Tamara Van San die niet alleen als een baken van hoop fungeren, maar ook als een opvallend ‘flatgebouw’ voor insecten.
Het Mijnwerkerspad start in Ronse en is een grotendeels geasfalteerd wandel- en fietspad van ongeveer ca. 6,5 km tot Flobecq dat werd aangelegd op de voormalige spoorlijn 87 die vroeger mijnwerkers naar Wallonië bracht.
Het Pays des Collines bestaat uit de gemeenten Ellezelles, Flobecq, Frasnes-lez-Anvaing, Mont-de-l’Enclus en een deel van de gemeente Ath (de dorpen Mainvault, Houtaing en Ostiches) en is een gebied met een sterke identiteit. Deze regio heeft een rijk verleden en een eigen geomorfologie die haar een heel eigen karakter geeft. Het ligt in het noorden van Henegouwen, grenzend aan Vlaanderen, en onderscheidt zich van de uitgestrekte vlaktes ten zuiden van Brussel en ten oosten van Tournai.
Het Pays des Collines ligt op vijftig kilometer van Rijsel, vijftien van Doornik, zeventig van Brussel en veertig van Gent en is gemakkelijk bereikbaar. Het wordt doorkruist door twee belangrijke verkeersassen: de verbinding Leuze-Ronse (N60 tussen Valenciennes en Gent) en de snelweg A8 tussen Doornik en Brussel.
Het natuurpark heeft een totale oppervlakte van 23.327 hectare en telt ongeveer 28.000 inwoners.
We fietsen over de Ravel 87, de Ravel du Pays des Collines die de voormalige spoorlijn 87 volgt en het Pays des Collines doorkruist. De route loopt van Ellezelles naar Flobecq en biedt een prachtig uitzicht op het natuurpark.
Het pad loopt lichtjes bergop. Waar het fietspad de Rue Beaufaux kruist, ligt een brugje waaraan gewerkt wordt. Of dit is de indruk die men ons wilt geven want de ‘werken’ zouden al in 2023 zijn gestart zonder veel vorderingen te maken. Hier ligt ook de taalgrens die Vlaanderen scheidt van Wallonië. Is dit misschien de reden? We moeten langs een trap met een gootje de berm op om een kleine omleiding te volgen.
Het is middag en etenstijd als we het oude stationnetje van Ellezelles voorbijfietsen en daarom plannen we nu ons bezoekje aan de taverne ‘Au Chaudron des Légendes’. Bij het eerstvolgende knooppunt 87 dalen we de berg af tot bij het kleine broertje van de brouwerij ‘Brasserie des Légendes’ waarvan de grote brouwerij in Ath is gevestigd. Hier worden de streekbiertjes ‘Quintine’ gebrouwen. In de brouwerij van Ath wordt ondermeer de Goliath gebrouwen. Tijd om al dit lekkers te proeven.
Er zijn langs het Mijnwerkerspad enkele kunstwerken te zien. We fietsen immers een stukje op het wandelcircuit van de geneeskrachtige planten dat ons er moet aan herinneren dat Flobecq (Vloesberg) ooit bekend stond voor de kweek van geneeskrachtige planten. Het pad werd door kunstenaar Jean-François Massart bezaaid met enkele originele kunstwerken zoals het “Á vos serpes” (Onder het snoeimes, de Maretak, een magische, onheilbrengende of hemelse plant?) of “Séchage” (Het drogen en verwerken van de plant tot artsenijboek).
Opvallender zijn de grote Land Art structuren die her en der zijn geplaatst in het grensoverschrijdend heuvellandschap. De leidraad tussen de verschillende structuren is de eenvoudige vorm en het gebruik van de wilgentak. Het zijn constructies waar we kunnen inlopen, zodat we een andere perceptie krijgen van de ruimte en van het licht.
We stoppen bij ‘Le Myriapode’ (de duizendpoot) in Flobecq en kunnen hier voelen wat de kunstenaar Bram Vanhoof heeft gewild. Binnenin staan picknicktafels. Er werden nog vier andere Land Art Structuren met rust- belevings- en/of picknickplek gerealiseerd in Wallonie-Picardie: ‘De Heks’ in Ellezelles, ‘De Tunnel’ in Saint-Sauveur en ‘De Schelp’ op de Kluisberg, de enige die we niet zullen voorbijrijden.
Met wat geluk is het eetcafé en het terras van Faim de Ligne open. Dit is het eindstation (fin de ligne) van de Mijnwerkersroute die we volgen en een gezellige plek om eens te pauzeren voor we aan het ‘zwaardere’ werk gaan beginnen. Via enkele smalle kerkwegels komen we uit in Flobecq (Vloesberg). In de schaduw van de robuuste Sint-Lucaskerk staat een beeld van Hugo Voeten, Sint-Antonius die op wandel is met een varken. De Antonietenorde, gesticht in 1095, hield zich bezig met ziekenzorg, met name voor mensen die leden aan ‘Sint-Antoniusvuur’ (ergotisme). De monniken fokten varkens en lieten deze vrij rondlopen in de dorpen om er te worden werd gevoed door de gemeenschap. Het vet van deze varkens werd gebruikt om zieken te zalven.
Vanaf de kapel van de ‘goede dood’ gaat het langzaam hemelwaarts tot ongeveer 110 meter boven het zeeniveau om dan af te dalen tot bij de bewoners van Ellezelles waar we bijna in de hel belanden. Hier staan immers de heksen centraal. Zelfs de publieke vuilbakjes dragen een bezemsteel en Quintine roert in haar heksenketel, recht tegenover de kerk dan nog. Quintine dele Clisserie zou hier volgens de legende zijn opgehangen en verbrand in het jaar des duivels 1610. Wij kennen Quitine vooral van het gelijknamige streekbiertje waarvan we nu ook de oorsprong van de naam kennen.
De heksenketel staat droog. De fontein werkt nog niet in dit vroege voorjaar. Van een bruisend dorpsleven is ook niets te merken. Zelfs het Maison du Parc Naturel du Pays des Collines houdt zijn deuren tijdelijk gesloten. Informatie over de reden van de sluiting of de datum van de heropening vinden we (maart 2026) niet.
Op een gerenoveerde elektriciteitscabine wil een anonieme kunstenaar ons toch overtuigen dat er in haar/zijn dorp heel wat te beleven valt. Een volgende keer misschien.
Opnieuw van de hel naar de hemel? Van Quintine achter haar heksenketel naar Le Beau Site op 138 meter hoogte. Het gaat inderdaad bergop, maar onderweg worden we aangemoedigd door ‘La Sorcière’, de onthoofde heks die -hoe cynisch- een prachtig vergezicht heeft op de omgeving. Het is het tweede Land Art in wilgentakken op onze route (zie hoger).
En ook Saint-Ghislain wil ons naar de hemel duwen. Zijn door twee monsterachtige bomen verdrongen kapelletje met zijn lelijk deurtje, dat enkel aalmoezen aanvaardt, staat hier al sinds 1830. Onze spieren gaan zeker niet in een kramp als we boven op Le Beau Site zijn. We genieten van de rust en de natuur. Op deze mooie site staat de derde Land Art sculptuur van wilgentakken, Le Tunnel met een zitbankje. Iets verderop is er een rustplekje waar je iets kunt verteren als het open is en dat is enkel bij goed weer: Mon Petit Photo Café.
Hoewel het van hier bergaf gaat is het vet toch van de soep. Het levenloze Saint-Sauveur met zijn dominante bakstenen neo-romaanse kerk biedt informatie over het Parc Naturel, maar houdt het verder stil en zo zakken we langzaam naar het lagergelegen Ronse, via een kronkelend pad en een industriezone. Er wordt gewerkt aan een nieuw tracé van het Ravel-netwerk over de oude spoorlijn naar Leuze. Maar dat kan nog even duren. Jammer want dit laatste stukje is inderdaad een minpunt van deze route.
