PLUSPUNTEN
- De mooie fietspaden
- Het logies tijdens de tour
- De oesterhaventjes in de baai van Arcachon
- Het stadje La Réole
- De stad Bordeaux
- Het fietsen door de wijngaarden
- Het estuarium van de Gironde
De 480 km lange Gironde-fietslus in meerdere etappes neemt je vanuit Bordeaux mee over de beboste heide van de Gascogne, langs de baai van Arcachon, de zandstranden van de Atlantische kust en de vuurtoren van Cordouan. De terugweg naar Bordeaux gaat langs de monding van de Gironde en de wijngaarden en wereldberoemde wijnkastelen van de Médoc. Of je fietst, zoals wij, de tour in de andere richting, in tegenwijzerzin.
Het parcours valt gedeeltelijk samen met de Canal des 2 Mers Fietsroute en de Vélodyssée, maar ook met departementale fietspaden. De route bestaat voor 90% uit beveiligde fietspaden.
Bekijk de route ook op onze Komoot-account waarvoor je een link vindt bij de pratische tips onderaan.
Wij hebben onze eigen route-indeling gemaakt in acht etappes met Royan als startplaats en hebben gekozen om in tegenwijzerzin te rijden om de stad Bordeaux in het tweede deel van de reis te kunnen bezoeken.
De sterkte van deze route is ongetwijfeld zijn grote diversiteit. Men ontdekt hier alle rijkdom van de Gironde: de Atlantische kust met zijn stranden en duinen en grote meren; de Baai van Arcachon met zijn pittoreske oesterhaventjes; het bos van het ‘Parc Naturel Régional des Landes de Gascogne’; het kanaal van de Garonne; de levendige stad Bordeaux; de wijngaarden van Blaye, de Médoc en Entre-deux-Mers en het estuarium van de Gironde.
De zwakte van de route zijn dan weer de soms eentonig lange tracés door de bossen, de verlatenheid van veel Franse dorpen en de beperkte horeca langs de fietsroute tussen de toeristische plaatsen.
Zoek je de betekenis van de sterretjes?
Je vindt de uitleg bij de informatie over de fietsblog op de homepagina.
Hoewel de Tour de Gironde start in Bordeaux, kozen wij om praktische redenen voor een start in Royan. We zouden ook de tour in tegenwijzerzin fietsen om Bordeaux pas in het laatste deel van de tour aan te doen om er een tweetal dagen te verblijven. Ook was Royan de uitgelezen plek om bij terugkeer nog even door te reizen naar La Rochelle en van daaruit nog twee fietstochten te maken op de mooie eilanden Île de Ré en Île d'Oléron (zie hiervoor bij "Fietsroutes die je mogelijk ook wilt fietsen").
“Royan is een soort openluchtmuseum van de architectuur.” Misschien is dat wat overdreven. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de stad door bombardementen voor 85% vernield en groeide vervolgens uit tot het speelterrein van de Franse modernistische architecten, die zich lieten inspireren door Brazilië. Wij gaan in ieder geval een kijkje nemen in de Notre-Dame de Royan (1945). De kerk wordt beschouwd als een meesterwerk van de moderne architectuur. Waar de buitenzijde nog veel twijfels oproept, worden we overdonderd eens we binnen zijn.
In de haven van Royan, in de monding van de Gironde, is het best gezellig. We eten onze eerste portie oesters. De grote jachthaven aan de Atlantische kust heeft 1000 ligplaatsen. De veersteiger voor Pointe de Grave/Le Verdon-sur-Mer wordt voor ons de toegangspoort tot de Gironde en is de startplaats voor onze fietsreis.
In Royan logeren we in Hôtel La Croisette.
● Oesters
● Zout en Fleur de sel
● Meloen uit de Charentes
● Zeekraal
● Eclade de moules (gerookte mosselen)
● Grillon charentais (paté)
● Grattons (kaantjes)
● Farcis charentais (groentebrood)
● Chaudrée (visschotel)
● Jonchée (kaas)
● Bouchot mosselen
● Charentes-Poitou boter
● IJs van Chez Lopez
● Gebak van Pâtisserie Laurent
Van zodra we de Gironde over zijn, bevinden we ons aan de Côte d’Argent die zich uitstrekt van de Pointe de Grave tot aan de rivier de Adour op de grens met Les Landes en Baskenland. Lange witte zandstranden strekken zich uit over 230 kilometer onderbroken door het Bassin d’Arcachon en omzoomd door de Atlantische Oceaan met zijn zilverkleurige reflecties. We volgen de hele dag La Vélodyssée (zie verder bij ‘Fietsroutes die je mogelijk ook wilt fietsen’) in zuidelijke richting.
De vuurtoren van Cordouan, waar veel om te doen is, is alleen per boot bereikbaar en blijft voor ons onzichtbaar. De vuurtoren van Grave krijgen we wel meteen te zien. Met meer dan 100 km te fietsen durven we het niet aan om al meteen deze toren te beklimmen al moet het uitzicht wel spectaculair zijn.
De fietspaden in de ‘Landes du Médoc’, soms een beetje smal, soms met enkele lange, glooiende hellingen, slingeren zich van Le Verdon-sur-Mer naar Soulac. Alle ontscheepte fietsers volgen hetzelfde fietspad. De eerste kilometers zijn daarom behoorlijk druk.
We fietsen op de rand van Le Forêt Domaniale de la Pointe de Grave over een mooie Voie Verte (Franse fietspaden over oude spoorlijnen) en komen uiteindelijk bij het Fort des Arros. In de duinen net buiten Soulac-sur-Mer (Le Verdon-sur-Mer) ligt het bunkercomplex Batterie des Arros dat deel uitmaakte van de Duitse Atlantikwall. De Batterie des Arros was bedoeld om de Gironde-monding te blokkeren. Het terrein beslaat 10 hectare met 20 verschillende soorten bunkers. De bunkers zijn vrij te bezichtigen al zijn ze door graffiti en vernielingen wel beschadigd of mogen we zeggen opgefleurd?
Soulac-sur-Mer is een drukke badplaats in de zomer. We verkennen het oude dorp dat in de 17e eeuw onder het zand bedolven raakte en in de 19e eeuw uitgroeide tot een elegante badplaats. De 12e-eeuwse Benedictijnse basiliek de Notre Dame Fin-des-Terres staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst. Op de overdekte markt die om 13u sluit zijn er lokale specialiteiten te vinden zoals witte garnalen, gamba’s uit de Médoc, lamsvlees uit Pauillac, entrecôtes op wijnstokken of hazelnoten uit de Médoc.
Onder de charme van Soulac-sur-Mer, met zijn levendige straatjes en badhuisvilla’s, nemen we het pad naar Montalivet-les-Bains. Een bosrijke route, die zeer aangenaam is om te fietsen onder de zon van Zuidwest-Frankrijk. Het fietspad is in perfecte staat, ligt midden in een dennenbos zoals je er veel in de regio vindt en heeft soms lange rechte stukken. De fietspaden zijn hier allemaal uitstekend geasfalteerd, maar meestal erg zonnig. We voorzien ons van voldoende water want tot Montalivet kunnen we ons niet meer bevoorraden van spijs of drank.
Ook in Montalivet is het elke dag markt in de straat die voorbehouden wordt voor voetgangers. We vinden een mix van sieraden, kleding en andere zomerse spullen, maar wij zijn vooral op zoek naar iets om te eten en dat wordt moeilijk eens het middaguur voorbij is. Het worden pannenkoeken met ijs want de zon doet ook de suikers in ons bloed heel snel verbranden.
Met uitzondering van een grote chicane en een lichte bocht kunnen we de automatische piloot inschakelen op La Vélodyssée en genieten van de geur van dennenbomen. De Côte d’Argent is het koninkrijk van de fietspaden voor wie van ‘bos-fietsen’ houdt of noem het ‘kust-fietsen’ op de EV1 in het bosrijke duinlandschap, maar met de oceaan buiten zicht.
Dit prachtige natuurgebied verenigt alle landschappen van de kust van Aquitaine. Fijne zandstranden, duinen, meren en moerassen als je van het parcours afwijkt en vooral veel dennenbossen zover het oog reikt als je enkel het parcours volgt. Het fietspad gaat op en neer met korte hellingen tot 10%. Mooi fietsen maar eentonig. De route van Hourtin-Plage naar Carcan-Plage is een lange, geasfalteerde bosweg zonder drankgelegenheid.
Twee fietspadtunnels in het Parc naturel régional du Médoc brengen ons uiteindelijk terug naar de bewoonde wereld van Lacanau-Océan.
We logeren in Hôtel VitalParc.
Vanaf Lacanau-Océan slalommen we tussen duinen en bossen weg van het autoverkeer. In Le Porge wagen we het om van het fietspad af te wijken en te profiteren van de verbinding naar de zee om te genieten van prachtige vergezichten op de oceaan. Behalve tussen Lège en Arès loopt La Vélodyssée over een oude spoorlijn. Het is bijzonder heet en de overheid heeft code ‘rood’ afgekondigd. Dit betekent dat de fietspaden van 14u-22u niet meer toegankelijk zullen zijn. Gelukkig komen wij tegen die tijd aan in de buurt van de baai van Arcachon.
Bij het Bassin van Arcachon verlaten we de “rails” en verdwijnen de bossen om plaats te maken voor de stedelijke omgeving rond het bassin. De sfeer is hier radicaal anders met de terugkeer van de vele toeristen in de wereld van de oester. Het dorp Arès stelt niet zoveel voor, maar de ligging en het oesterhaventje zorgen voor een unieke beleving. We kiezen een mooi plekje om een bord oesters te eten.
Le port ostréicole d’Andernos-les-Bains is bijna een kopie van Arès. Iedereen verkoopt hier op zijn terras oesters, maar gewoon iets drinken wordt ons niet toegestaan. De route volgt verder de noordoostkant van de baai. In Biganos verlaten we de EV1 en dus ook La Vélodyssée en zo komen we in het regionale natuurpark Landes de Gascogne dat de authentieke, zilte geur van Aquitaine verspreidt. We fietsen in de vallei van de Eyre tot Salles.
We logeren in de Chambres d’hôtes Les Volets Violets.
Deze etappe van de Tour de Gironde à vélo laat ons fietsen over een natuurlijke fietsroute in het Regionaal Natuurpark van de Landes de Gascogne. Dit gebied heeft het grootste aangelegde dennenbos van Europa. In Hostens sluiten we eventjes aan op de EV3 (Trondheim-Compostela) tot voorbij Uzeste en volgen het tracé van de oude spoorlijn die het Bassin d’Arcachon met de Garonne verbond. Een prachtig spoorfietspad, maar de aanblik ervan breekt ons hart. Het hele bos brandde in augustus 2022 af. Ook nu geldt een code ‘rood’ (het is heel warm en droog) en zijn de meeste fietspaden door het bos gesloten tussen 14u en 22u. We hebben geluk dat we vroeg vertrokken zijn. In Saint-Symphorien met zijn mooi kerkje en opvallend gemeentehuis, gaan wij picknicken onder de bomen. Hier wordt de bedreiging wel heel voelbaar met laaiende sirenes en paraat staande brandweerwagens.
De oude stationsgebouwen in de kleine gehuchten langs de route zijn bewaard gebleven. Maar twee historische bezienswaardigheden willen we vooral niet missen: de collegiale kerk Notre-Dame d’Uzeste, waar het graf van paus Clemens V te vinden is en eerst het kasteel van Villandraut, dat door hem in de 14e eeuw werd gebouwd.
Het kasteel van Villandraut is een goed bewaard gebleven middeleeuws kasteel uit de 12e eeuw. De bouw ervan werd voltooid in 1312. Het is een van de oudste nog toegankelijke kastelen in de Gironde. Enfin toegankelijk is relatief want de deuren openen pas om 14u30 en een uur wachten in de hitte kunnen we ons niet veroorloven.
In Uzeste heeft de gotische collegiale kerk Notre-Dame nog romaanse zijmuren uit de 13e eeuw. De bouw van de apsis werd in de 14e eeuw door Clemens V bevolen. De kerk geniet vooral bekendheid als de laatste rustplaats van paus Clemens V. Zijn graf dateert eveneens uit de 14e eeuw.
Onze bestemming voor vandaag is de middeleeuwse stad Bazas op de grens van het woud, op de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela. De kathedraal Saint-Jean-Baptiste uit de 13de en 14de eeuw onderscheidt zich door de mooie westelijke gevel met drie gebeeldhouwde portalen. Rechts van het gebouw ligt de charmante Kloostertuin (jardin du Chapitre) in middeleeuwse stijl met een mooi zicht op de zuidelijke zijbeuk van de kathedraal.
Het smakelijke Boeuf de Bazas is de lokale culinaire specialiteit die we niet hebben gemist.
We logeren in het Logis Hôtel Domaine de Fompeyre.
Paus Clemens V, geboren als Bertrand de Goth (Villandraut, ca. 1264 – Roquemaure, 20 april 1314) werd in het Franse departement Gironde geboren. Hij trok met zijn gevolg in 1309 naar Avignon en luidde de zogenaamde Babylonische ballingschap der pausen in.
Het pausdom van Avignon, ook wel pejoratief aangeduid als de Babylonische ballingschap of gevangenschap van de pausen, was de periode van 1309 tot 1377 waarin de paus, het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk, in de stad Avignon zetelde.
De verhuizing uit Rome was het gevolg van de sterke invloed van de Franse koningen, ook al werd de beslissing genomen door de formeel Engelse paus Clemens V (Villandraut was Brits grondgebied) en ook al lag Avignon toen niet in Frankrijk, maar aan de grens ervan. Ook vermeden de pausen al een tijd om in Rome te verblijven, omdat het er onveilig was en ze er onder druk van wedijverende Romeinse families stonden. Ten slotte had Avignon een voordeel vanwege zijn ligging, veel noordelijker dan Rome en op de grens tussen het Heilige Roomse Rijk en Frankrijk. Er was een goede verbinding via de Rhône. De pausen verbleven er ook in comfortabele omstandigheden en hadden er grote inkomsten.
Deze periode wordt meestal beschouwd als een dieptepunt in het prestige van de pausen. Zij maakten zich geheel afhankelijk van de Franse koning. Clemens V is de paus die als eerste de tiara, de pauselijke drievoudige kroon droeg. Bron: Wikipedia
We fietsen vandaag noordwaarts in een landschap van boerderijen met voor de Landes typische graanschuren en kleine woonkernen over kleine weggetjes tot Castillon-de-Castets. De kerk Saint-Sulpice de Brannens is een romaans gebouw waarvan de oorsprong teruggaat tot de 11e eeuw. De kerk staat bekend om zijn bronzen klok uit 1511, die sinds 1903 geklasseerd is als historisch monument. Het kerkje heeft een mooi romaans koor.
Iets verderop komen we bij l’Église Saint-Roch de Savignac uit de 12e eeuw. De koorafsluiting valt op door zijn hoge romaanse structuur. Het gebouw staat verticaal op een rotsbasis die uitkijkt over de Bassanne en torent met zijn hoogte boven het bosrijke landschap uit.
In Castillon-de-Castets sluiten we opnieuw eventjes aan op de EV3 (Trondheim-Compostela) en op het Canal Latéral de la Garonne. We fietsen door een prachtig landschap met mooie sluizen in de schaduw van platanen. Bij de Sluis 50 van Bassanne ligt een mooi en liefdevol ontworpen buvette. Een korte stop is zeker de moeite waard wanneer we de handgeschreven aanbevelingen lezen die op het tafeltje liggen.
Van zodra we het Canal Latéral de la Garonne voor de laatste maal oversteken in Fontet, komen we op de fietsroute van Le Canal des 2 Mers die we in noordelijke richting gaan volgen richting Bordeaux.
La Réole fietsen we in via de hangbrug. De brug overspant de rivier de Garonne en biedt een prachtig uitzicht op de rivier en de middeleeuwse stad. De brug is een populaire bezienswaardigheid in de omgeving. We gaan een kijkje te nemen bij de 13e-eeuwse Saint-Pierre-kerk en het plein naast de voormalige benedictijnenabdij, waar we via de kloostergang uitzicht hebben over de vallei van de Garonne. Dit is een plek met een lange geschiedenis die ook aan de oorsprong ligt van het ontstaan en zelfs de naam van deze stad.
Het Middeleeuwse stadje La Réole zal ons ook bijblijven als een onvriendelijk plekje waar we op onze vraag of we iets mochten drinken op het terras als antwoord kregen: “Non monsieur, la cuisine est fermée et nous faisons uniquement la restauration”. Geen colaatje of water voor twee dorstige fietsers die fietsen bij temperaturen tegen de veertig graden.
Vanaf de Garonne volgt de route een heuvelachtig en schilderachtig parcours over kleine weggetjes, in het hart van de Bordeaux-wijnroute in Entre-deux-Mers. Het Château Lavison, geklasseerd als historisch monument, is een prachtig wijndomein uit de 13e eeuw, gelegen in Loubens, in het hart van de Entre-deux-Mers. We zijn zo hard op zoek naar drank dat we dit wijndomein zomaar voorbij fietsen hopende dat een watermolen voor verfrissing kan zorgen. De watermolen is ‘Le Moulin de Loubens’. Een private molen, eigenlijk twee molens, één aan elke kant van de rivier, die de rivier overspannen met een majestueus bouwwerk bestaande uit een brug met dubbele rijen bogen. Een echt juweeltje, maar ons verfrissen kunnen we enkel in de schaduw van de bomen en door het drinken uit onze drinkbus met warm water.
We fietsen Sauveterre-de-Guyenne in via de Porte Saint-Romain. Een middeleeuwse bastide met wallen rondom en een centraal plein met arcades waar gelukkig een bar open is. We verlaten de oude bastide en fietsen vanaf nu over de Voie Verte Roger Lapébie (V80 – winnaar van de TDF 1937 – afkomstig van de Gironde) naar de bestemming van de dag in Frontenac. We logeren in een bescheiden Chambre d’Hôtes, maar worden zeer vriendelijk onthaald in Les chambres de l’Archange.
Een Bastide is een Frans type, middeleeuwse stad, gesticht in de 13e en 14e eeuw in voornamelijk Zuidwest-Frankrijk. Typerend voor de bastide is een rechthoekig stratenpatroon dat de stad verdeelt in acht huizenblokken rondom een centraal marktplein.
Het verdrag van Parijs (1229) verbood de ommuring van nieuwe steden. Veel bastides werden na de oprichting voorzien van een vorm van versterking zoals poorten om enige bescherming te hebben in onrustige tijden. De meeste bastides hadden alleen lokale betekenis en groeiden niet uit tot grote steden. Hierdoor zijn veel bastides nog in oorspronkelijke staat bewaard gebleven, zoals deze van Sauveterre-de-Guyenne.
We vinden opnieuw aansluiting op het prachtige fietspad van de Voie Verte Roger Lapébie en de fietsroute van het Canal des 2 Mers. Over een oude spoordijk gaat het nu richting Bordeaux. Het is leuk fietsen met aangename hellingen en mooie vergezichten. De eerste Bordeaux-wijngaarden doen ons al dromen van een lekker wijntje. De Espietunnel is een oude spoortunnel van ruim honderd meter lang die een welgekomen afkoeling brengt. Een klein hoogtepunt tijdens het fietsen over een prachtig fietspad door het landschap vanaf Bordeaux.
We rijden even om voor een bezoek aan de abdij van La Sauve-Majeure (gesticht in 1079). Hoewel er nog slechts een ruïne over is gebleven, zijn deze ruïnes uit de 13de eeuw een interessant voorbeeld van Romaanse kunst. De prachtig gebeeldhouwde kapitelen vormen de voornaamste bezienswaardigheid. De abdij staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO als onderdeel van de Routes naar Santiago de Compostela. Het is een openluchtlandschap van meer dan twee hectare groot en toont prachtig gebeeldhouwde versieringen: fantastische dieren, helden en Bijbelse verhalen worden verteld op de kapitelen van de kerk en de apsis.
De verwoestingen van de Honderdjarige Oorlog (1337-1453) maken reparaties en versterkingen in de zestiende eeuw noodzakelijk. Deze kunnen niet verhinderen dat de rijkdom en invloed van de abdij langzaam teruglopen ten gunste van de bastide Créon. In de zeventiende en achttiende eeuw brengen natuurrampen de gebouwen zware schade toe. Eerst een zware storm in 1665, die uiteindelijk leidt tot het instorten van de klokkentoren. Vervolgens in 1759 een aardbeving, die het bouwwerk nog verder verzwakt.
Tijdens de Franse Revolutie worden de bezittingen van de abdij in beslag genomen en verspreid. Vanaf 1793 worden de gebouwen gebruikt als een gevangenis, waarna enkele jaren later de gewelven van de kerk instorten. Gedurende 40 jaar wordt de abdij gebruikt als steengroeve voor het dorp. Pas in 1837 krijgt de abdij weer een functie als een aartsbisschop het klooster koopt en dienst laat doen als jezuïetencollege. In 1910 verwoest een brand de school en worden de gebouwen opnieuw verlaten. Tussen 1914 en 1918 doet de abdij dienst als klein militair hospitaal.
In 1960 koopt de Franse staat het monument en beginnen de herstelwerkzaamheden. De abdij is tegenwoordig opengesteld voor het publiek onder beheer van het Centre des Monuments Historiques.
Bron: Wikipedia (12 december 2025)
De Tour de Gironde richting Bordeaux gaat verder over het fietspad Roger Lapébie langs oude stationnetjes en pittoreske spoorwegovergangen. Het fietspad is niet erg breed maar aangenaam om over te fietsen.
In Créon wordt het fietspad ook druk bezocht door wandelaars. De bastidestad Créon is een handelsstad gebleven met gerenommeerde markten en kermissen. Kenmerkend voor bastidesteden is de Place de la Prévôté, een vierkant plein van 70 meter aan elke kant. Drie van de zijkanten zijn bekleed met arcades. Vanaf Créon gaat het over ongeveer 30km langzaam bergaf tussen de wijnranken naar de oever van de Garonne. Sinds de oudheid staat Sadirac bekend om zijn pottenbakkersvakmanschap, dat de stad macht en bekendheid heeft gebracht.
De kerk van Lignan, die deel uitmaakt van het geheel van romaanse kerken in Créonnais, is een klein juweeltje door haar opmerkelijke staat, de zuiverheid van haar lijnen, de kwaliteit van haar kapitelen en de schoonheid van haar erfgoed. De kerk was bestemd om een abdij te worden, met name door een schenking van Lodewijk VII de Capet, echtgenoot van Aliénor d’Aquitaine. Maar door financiële tegenslagen werd deze ambitie aan het einde van de 12e eeuw teruggebracht tot een parochie.
En langs de Garonne arriveren we uiteindelijk ook in Bordeaux op de Quai de la Souys, een prachtige schaduwrijke promenade. We logeren in de Chambres d’hôtes Bord’O.
In Bordeaux gaan we naar de linkeroever van de Garonne en verlaten de stad bij het natuurgebied Marais de Bruges dat in 1983 werd aangelegd in de Gironde. We blijven nog enkele kilometers fietsen in een druk bebouwd gebied tot we stilaan in de wijnregio van de Médoc arriveren. Eerst nog in de Haut-Médoc bij Arsac waar we géén ommetjes maken naar de diverse wijnkastelen. Maar wanneer we in de buurt zijn van Margaux willen toch wel eens gaan kijken naar de beroemde wijnhuizen en de mooie wijngaarden. Alles ademt hier bordeauxwijn. Toch is het Maison du Vin et du Tourisme van Margaux een tegenvaller. En ook het stadje Margaux stelt niet veel voor. Drukbezochte restaurants met overvolle terrasjes hebben geen plaats voor dorstige fietsers.
De gemeentelijke wasplaats van Soussans werd in de 19e eeuw gebouwd met kalksteenblokken. Het jaartal 1839 staat nog steeds op een van de balken van het dakgebinte. De wasplaats heeft een schoorsteen die werd gebruikt om water te koken. Via een systeem van kanalen en kleppen kon de wasplaats worden voorzien van water uit de beek of kon het vuile water worden afgevoerd.
We picknicken aan het mooie Étang des Jaugas van Avensan. Na de picknick arriveren we bij het Kasteel Malescasse dat onze aandacht trekt omdat de Belgische vlag er wappert. Niet omdat we de wijn van dit gerenommeerd wijndomein van de Haut-Médoc zouden kennen. Château Malescasse heeft een kasteel tussen de wijngaarden en produceert een Cru Bourgeois Exceptionnel. Het kasteel is gesloten. Gelukkig voor ons en onze portemonnaie. Het wijngoed staat bekend om zijn toewijding aan excellentie en de kwaliteit van zijn wijnen.
Een andere heel bijzondere plek, waarvoor we zelfs een omweg over hebben, is het Fort Médoc aan de linkeroever van de Garonne. Het Fort Médoc is gebouwd door Vauban. De grondwerken werden gestart in 1689 en de bouw van het fort zelf in 1691. Het fort maakte deel uit van het “slot” dat Bordeaux moest beschermen tegen het risico van een invasie vanaf de rivier. Het werd gebouwd op de linkeroever van de monding van de Gironde, als aanvulling op Fort Paté en de citadel van Blaye, die zich op de rechteroever van de Gironde bevindt.
De Citadel van Blaye is een militair complex van 38 hectare, dat tussen 1680 en 1689 werd gebouwd onder toezicht van Vauban. Tegelijk werden naast de citadel twee forten gebouwd. Fort Médoc ligt tegenover de citadel aan de andere oever van de Gironde en Fort Paté werd op een eiland in de rivier gebouwd. Het belangrijkste doel van deze fortificaties was om de stad Bordeaux te beschermen tegen vijandelijke schepen.
De citadel was uitermate geschikt om te verdedigen tegen aanvallen vanaf het land. De greppel voor de wallen was diep uit de rotsen gehakt waardoor het een moeilijk obstakel was voor een eventuele aanvaller. Vauban liet vroegere verdedigingswerken overeind waardoor er nog een verdedigingsring kwam achter de bastions. De oude hoefijzervormige toren in het noorden werd verwerkt in een pijlvormig bastion. Dit zijn goede voorbeelden van Vauban waar hij oude gedateerde verdedigingswerken verwerkte in zijn nieuwe ontwerpen.
Aan de rivierkant volgden de muren voor een groot deel de rotsachtige waterlijn met erop kanonnen gericht naar het water. De vestingwerken werden pas aan het eind van de Napoleontische oorlogen aangevallen, toen de Britten in 1814 Frankrijk vanuit het zuiden binnenvielen. Vanaf het land werd de citadel belegerd en vanaf de rivier gebombardeerd. De belegering duurde slechts tien dagen doordat Napoleon Bonaparte aftrad aan het eind van de oorlog. Toch heeft het fort bewezen dat het in staat was om de rivier af te sluiten voor vijandelijke schepen. Bron: Wikipedia
We verlaten de wijnregio van de Médoc en met het verlaten van de Côtes de Blaye ook de wijnregio’s van de Bordeaux. Vanaf Eyrans vormen wetlands en afwateringskanalen een geweldige habitat voor een verscheidenheid aan vogels en andere dieren in het wild. Voor ons zijn het rechte stukken van rustige paden om te fietsen. Het uitkijkpunt van het ‘terres d’oiseaux’ biedt een prachtig uitzicht over het estuarium dat een vogelreservaat vormt op een van de belangrijkste migratieroutes in Frankrijk.
De Gironde is het grootste estuarium van Europa. Aan de oevers ervan biedt de haven van Vitrezay een ruimte gewijd aan de natuur. Traditionele vissershutten op palen en hun netten staan opgesteld langs de kanalen en rivieroevers. Zowel direct langs de zee als aan weerszijden van de beekjes biedt het verhoogde pad een prachtig uitzicht over het kustlandschap.
De Tour de Beaumont komt in zicht en de uitdaging wordt om tot boven te fietsen. De toren is een “landmark”, een oriëntatiepunt voor zeelieden die op weg zijn naar een van de havens op de rechteroever, de Port Mortagne of de Port Maubert. Wij dalen af naar Mortagne, onze bestemming voor vandaag. We logeren de Chambre d’hôtes La Longère de l’Estuaire.
We volgen ook voor de laatste dag, het laatste deel van de fietsroute Le Canal des 2 Mers à Vélo (V80). Saint-Seurin-d’Uzet is een onopvallende plaats die ons toch een kleine omweg waard is. Idyllisch gelegen in een landelijke omgeving bevindt de Sint-Séverin kerk zich in de buurt van een oud heiligdom gewijd aan Saint-Martin, waarschijnlijk gebouwd rond het begin van de 12e eeuw. De kerk, gelegen nabij de haven, staat regelmatig onder water. Meestal is de kerk gesloten, maar wij hebben geluk.
Bij de Port Les Monards staan enkele historische molenstenen aan de Rivière de Chauvignac. Het domein van de rivier Chauvignac bestaat uit een oude meelmolen, destijds ook een getijdenmolen en het bijhorende aanvoerkanaal, de rivier Chauvignac. Ook het haventje zelf is zeer mooi zo dicht bij de monding van de Gironde in de Atlantische Oceaan.
Bij Barzan Plage krijgen we een mooi uitzicht op de Baai de Chant Dorat en de witte krijtrotsen van La Roche die boven de getijdenmoerassen uitsteken. Het rotsachtige schiereilandje en het haventje van Talmont is enkel voor voetgangers toegankelijk. En te druk dus zien we af van ons bezoekje.
We fietsen nu dwars door de moerassen. De carrelets, de typische vissershutten uit de regio, maken integraal deel uit van het estuarium. Op 27 en 28 december 1999 teisterde de storm Martin de regio en veroorzaakte aanzienlijke schade aan de carrelets aan de kust van Charente en de estuaria van de Gironde en de Seudre. Naar schatting werden meer dan 200 carrelets verwoest. Vanaf het jaar 2000 werden talrijke carrelets herbouwd volgens zeer strikte regels wat betreft materialen, kleuren, oppervlakte.
Eens we Meschers uit zijn komen we in de zuidelijke buitenwijken van Royan en bij Le Caillaud zelfs rakelings langs perfect brede zandstranden geflankeerd door de witte kliffen van Saint-Georges-de-Didonne. We krijgen een mooi zicht op Royan en zijn kathedraal. We weten dan dat deze Tour de Gironde rond is. Straks gaat het verder met de auto naar La Rochelle en resten er nog twee dagen eiland-fietsen (zie bij ‘Fietsroutes die je mogelijk ook wilt fietsen’ onderaan).
