PLUSPUNTEN
- De stad Lier
- Het minidorpje Gestel
- De prachtige meanders van de Neten
- De aantrekkelijke horeca onderweg
- De rustige landelijke fietswegen
- De mooie dijkpaden langs het water
Pallieteren? Da’s genieten op z’n Liers. Lier, een stadje met een hoog prentkaartgehalte en de al even fotogenieke Neteboorden.
Het decor voor deze fietslus langs historische hoeven en kastelen, een authentiek Kempens heidelandschap én het stilste dorpje van Vlaanderen.
Nagenieten doet men nergens beter dan in Lier op een van de vele terrasjes waar je kan proeven van een lekker Liers vlaaike of een frisse ‘Liter van Pallieter’.
Een van de mooiste fietsroutes van Vlaanderen. De route loopt via het knooppuntennetwerk. Met veel fietsen langs het water en toch zoveel afwisseling. Meanders van de beide Neten, het kanaal en nog heel wat onbenoemd water. En dan is daar de gezellige stad Lier om te verpozen of als startplek en bestemming. De afwisseling zorgt dan wel voor ef en toe een uitdaging. Een dijk op- of afrijden, een smal pad en af en toe een gevaarlijk kruispunt.
Wij startten de route in Nijlen bij 'De Slappe Uier' (zie verder) waardoor Lier ongeveer halfweg ligt. We hadden in Lier geen andere plannen dan een mooi terrasje zoeken en langs enkele mooie pleintjes fietsen.
De fietsroute is een knooppuntenroute. De knooppunten uit de folder (zie bij downloads) kunnen gewijzigd zijn.
Zoek je de betekenis van de sterretjes?
Je vindt de uitleg bij de informatie over de fietsblog op de homepagina.
Zoals steeds opteert Genieten op 2 Wielen voor een startplaats die meer is dan een parking. Benieuwd als we waren naar het bizonvlees van de 'Slappen Uier' in Nijlen, Laurys Gewatstraat 79, kozen we dit 'bizon'-der restaurant uit als onze startplaats. Uiteraard is ook de stad Lier een uitgelezen plek om deze fietsroute aan te vatten.
We gaan niet op bizontour, maar zetten aan voor een fietstocht langs de Nete die we vinden in de buurt van Bevel. Van zodra we Nijlen uit zijn, komen we terecht tussen akker- en weilanden.
Een mooi houten fietsbrugje brengt ons aan de overkant, bij het Hof van Rameyen, privé-eigendom van de heer Van Gansewinkel, de Nederlandse afvalkoning. Het kasteel is dan ook niet meer toegankelijk voor het publiek.
Een bijzondere plek is het minidorpje Gestel, een klein schilderachtig dorpje aan de Grote Nete, één van de mooiste dorpjes van Vlaanderen tevens erkend als stiltegebied. Op het dorpspleintje staat de statige pastorij met ernaast de 15de-eeuwse parochiekerk Sint-Lambertus die nog omgeven wordt door een authentiek kerkhof met een prachtige grafkapel, een Calvarie uit 1877 en een gedenkteken uit 1898 voor 100 jaar boerenkrijg. Ook rond het pleintje staat een neotraditioneel hoevecomplex, de voormalige verblijfplaats van de Zusters Maricolen, een dubbelhuis uit 1870. In het midden van het dorpsplein staat een beschermde schandpaal.
Het Hof van Rameyen is een waterburcht in Gestel met een oude kern uit de 13de – 14de eeuw die door verbouwingen evolueerde tot een 16de-eeuws renaissancekasteel. Opgericht door de machtige middeleeuwse familie Berthout. Nicolaas Rubens, tweede zoon van Pieter Paul Rubens, kocht het kasteel in de 17de eeuw. Tijdens de Boerenkrijg van 1798 huisde hier de Fransgezinde commissaris van den Bosch. Hij werd op 21 oktober 1798 verjaagd door de opstandelingen onder leiding van J.B. Caeymaex. Ze legden beslag op de parochie-registers en de namenlijsten die gebruikt werden voor de verplichte inlijving (conscriptie) van ‘onze jongens’ in het Franse leger.
Een monumentale smeedijzeren ingangspoort aan de Rameyenstraat leidt doorheen een kastanjedreef via het poortgebouw naar een driehoekig binnenplein met de 18de-eeuwse kasteelhoeve en dienstgebouwen. Het kasteel zelf is een luxueus verblijf van bijna 4.000 m2 met 10 slaapkamers-met-badkamer, en beschikt over expositie- en kantoorruimtes en ontspanningsfaciliteiten zoals een fitness, zwembad en tennisterreinen. In de kapel van het kasteel ligt een unieke majolica-tegelvloer uit de 16de eeuw, wellicht de oudste dergelijke vloer in de Benelux. Het kasteel staat in een 72 hectare (720.000 m2) groot landschapspark met aanplantingen van onder meer sequoia’s, magnolia’s, cipressen, kastanjelaars, linden, en enkele monumentale siervazen.
We fietsen door een landschap met weilanden, akkers en beemden dat al eeuwen onveranderd is. Hier overheersen natuurlijke geluiden en kunnen we even helemaal tot rust komen. Terug bij de Grote Nete, zetten we onze meanderende tocht verder langs het water.
Altijd geïnteresseerd in het verleden stoppen we even bij de ingang van “de Jezuïetenhoeve”, een omgrachte hoeve uit de 17de eeuw die nu is omgebouwd tot private wooneenheden. Meer informatie krijgen we niet en dus fietsen we verder tot bij het Netekanaal dat het Albertkanaal verbindt met het bevaarbare deel van de Nete, stroomafwaarts van Lier bij Duffel. We steken het kanaal over en iets verder dan de plek waar de Nete bijna onzichtbaar onder het kanaal duikt, ligt het Restaurant “In den Draaiboom”. Al is het restaurant meer een plek om gezellig te eten, toch mogen we het terras ook gebruiken om gewoon iets te drinken.
Bij de samenvloeing van de Grote en de Kleine Nete wat verderop staat een monument van Lierenaar Ronald Mariën, op “den tand” aan de Sionsite. Het MyLight-monument kreeg ook de functie van zonnewijzer. Het kunstwerk verzoent de begrippen kunst, tijd, licht en zorg. Passanten kunnen het kunstwerk betreden en via de ronde opening de ingekaderde lucht als een schilderij ervaren.
We fietsen Lier binnen langs de tuibrug, de Sionbrug die de binnenstad verbindt met het prachtig natuurgebied Nazareth. De brug is 5,4 meter breed en bestemd voor fietsers en voetgangers. Ze ligt in het verlengde van de esplanade. De hoofdbalk en de mast vormen samen een sculpturaal geheel. Het staal werd groen geschilderd en refereert naar de natuur.
Lier heeft een rijke geschiedenis als vestingstad. Reeds in de 13de en 15de eeuw werd de stad omringd door omwallingen, stadspoorten en grachten om zich te verdedigen tegen vijandelijke aanvallen. We volgen de stadsvesten richting het Spui of Groot Spui, het vroegere sashuis aan de Binnennete. Het is het enige resterende gebouw van de tweede stadsomwalling uit de 15de eeuw. Na het uitgraven van een verbinding tussen de Grote en de Kleine Nete in 1426, bouwde Antoon Keldermans het Groot Spui in 1508-1516. Er waren twee sluizen, het Groot en het Klein Spui. Nu blijft enkel het Groot Spui over. Tegenwoordig huurt de ‘Sociëteit van de Schaepshoofden’ het gebouw van het stadsbestuur. Er staat dan ook een schapekop in het parkje voor het Spui.
Als beloning voor hun hulp tegen de Mechelaars mochten, in de 14de eeuw, de Lierenaars van Hertog Jan II van Brabant kiezen tussen een universiteit of een veemarkt. Lier koos voor het lucratieve stapelrecht op vee (een veemarkt) in plaats van een universiteit. De universiteit ging in 1425 uiteindelijk naar Leuven. Omdat de Lierenaars voor de veemarkt kozen, zou de Hertog verzucht hebben: “O, die schapenkoppen” en sindsdien worden Lierenaars “Schapenkoppen” genoemd. De bijnaam “Schapenkoppen” wordt ook gebruikt voor inwoners van Dordrecht (NL), maar dat is gebaseerd op een ander verhaal.
De Sint-Gummaruskerk, ook wel de Grote Kerk genoemd, is een imposante collegiale kerk in het stadscentrum van Lier. Vanaf 1378 bouwde men de toenmalige parochiekerk om tot dit pareltje in Brabantse gotiek. De bouw duurde ongeveer 200 jaar en daarom zie je ook invloeden van barok en rococo.
De kerk bezit één van de oudste en waardevolste glasramen uit de 15de eeuw. Andere bezienswaardigheden van de kerk zijn het imposante zilveren reliekschrijn van Sint-Gummarus, de Colibrant triptiek, het opvallende koordoksaal, de Lierse kopie van de lijkwade van Turijn en nog veel meer.
De restauratiewerken aan de Sint-Gummaruskerk startten in het najaar van 2021 en loopt in fases tot 2029. De kerk blijft telkens deels toegankelijk voor publiek.
Het vroegere gildehuis van de slagers (1418) heeft nog andere functies gekend: lakenhalle, vredegerecht en gevangenis.
Het Vleeshuis werd meerdere malen verbouwd in andere stijlen. De huidige gevel is een neogotische reconstructie uit 1920.
De twee stenen leeuwen stonden vroeger aan het stadhuis. Het opschrift S.P.Q.L. (Senatus Populusque Lyrensis) staat voor ‘de Senaat en het volk van Lier’ naar analogie met het Romeinse S.P.Q.R. (Senatus Populusque Romanus).
Het stadhuis van Lier is opgetrokken in Brabantse rococostijl en is een van de zeldzame voorbeelden van openbare gebouwen die in deze bouwstijl vervaardigd zijn.
De bloeiende lakenhandel lag in 1367 aan de basis van het bouwen van een lakenhal; hierin werd ook de stadsmagistraat ondergebracht. In 1418 werd de lakenhal overgebracht naar het nabijgelegen Vleeshuis en fungeerde het gebouw voortaan uitsluitend als stadhuis.
Na eeuwen gebruik diende het gebouw in de 18de eeuw hersteld te worden. De opdracht hiertoe werd gegeven aan de bekende bouwmeester Jan Pieter van Baurscheidt de Jonge (1699-1768), die eveneens instond voor de bouw van het voormalig Koninklijk Paleis op de Meir in Antwerpen en de torenbekapping van de Lierse Sint-Gummarustoren. Uiteindelijk ontstond in 1740 een bijna volledig nieuw gebouw in Brabantse rococostijl, waarbij alleen de zijgevels nog (gedeeltelijk) authentiek zijn. Het gebouw werd ontworpen als een groot herenhuis met een kelderverdieping.
Het sobere geheel, in Balegemse witsteen en Doornikse blauwe hardsteen wordt verlevendigd door het vooruitspringen van het middengedeelte. Deze middenpartij wordt bekroond door een driehoekig fronton waarop het Lierse stadswapen is afgebeeld. De voorpui werd in 1742 geplaatst. Een rozet duidt het niveau boven de zeespiegel aan, namelijk 6 meter.
Het torentje waartegen de lakenhal gebouwd is, stond er al sedert 1369 als belfort en behoort niet tot het eigenlijke stadhuis. Dit belfort is in 1998 samen met andere Vlaamse en Noord-Franse belforten opgenomen in de UNESCO-Werelderfgoedlijst. Het is 42,5 meter hoog.
Bron: Wikipedia, geraadpleegd op 24 juni 2026
De Zimmertoren met de wonderbaarlijke Jubelklok, zo genoemd vanwege de viering van 100 jaar Belgische onafhankelijkheid in 1930, is het bekendste stadsgezicht. De oorspronkelijke Corneliustoren , omgebouwd tot Zimmertoren in 1930, is samen met het Zimmermuseum gewijd aan het levenswerk van Louis Zimmer (1888-1970). “Het heelal tussen vier muren”, zo omschreef Felix Timmermans treffend het levenswerk van zijn vriend Louis Zimmer. Klokslag 12 uur verschijnen in de zijgevel de jaartallen 1830-1930, het Belgisch wapenschild, de drie eerste koningen, het Lierse wapenschild en de zes burgemeesters die Lier bestuurden sinds de onafhankelijkheid van België.
Het begijnhof in Lier behoort sinds 1998 tot het Unesco Werelderfgoed en is een typisch 13de eeuws stratenbegijnhof met 11 smalle straatjes en 95 huisjes. Op de voordeuren van de huisjes staat een naam van een heilige of een bijbeltafereel. De meeste huisjes dateren uit de 17de – 18de eeuw. Een monumentale poort geeft toegang tot het volledig gesloten hof. De grachtkant is een mooi voorbeeld van Brabantse architectuur. Centraal in het begijnhof staat de Sint-Margaretakerk. De begijnhofkerk beschikt over een indrukwekkend barok interieur en een monumentaal orgel.
Oorspronkelijk werden de huisjes bewoond door begijntjes: alleenstaande, gelovige vrouwen die er een zelfstandig leven konden leiden onder toezicht van een grootjuffrouw. Ze legden de gelofte van zuiverheid en gehoorzaamheid af, maar niet van armoede. Ze leefden onder andere van weven of kant borduren. Ze konden vrij het begijnhof verlaten, enkel ’s avonds en op zondag bleven de poorten dicht. In 1994 stierf zuster Agnes, het laatste Lierse begijntje.
We zijn ondertussen in het Stadspark van Lier beland bij het monument voor Louis Van Boeckel.
In 1900 stond kunstsmid Lodewijk ‘Louis’ Van Boeckel (1857 – 1944) aan de wereldtop van zijn ambacht en behaalde de hoogste onderscheiding op de wereldtentoonstelling van Parijs. Naast siervoorwerpen, ontwierp hij ook luchters, bas-reliëfs, trapleuningen, hekken, lantaarnarmen, pompen en uithangborden. Zijn werk behoort tot de romantische periode, maar hij gebruikte ook Jugendstilelementen.
Niet alleen in Lier vind je zijn werken, maar ook in het buitenland, o.a. het hek van het Witte Huis in Washington DC en de poorten van de Nationale Bank in Athene.
Zo komen we opnieuw bij de Nete die zich verder kronkelt naar de uitgang, de monding in de Rupel voorbij Duffel. Waar de Nete en het Netekanaal bijna in elkaar overvloeien, keren we de rivieren bruusk de rug toe en komen na het rustige rivierpad nu bij een drukke autobaan.
Van zodra we de Mechelsesteenweg verlaten en terugrijden richting Lier, komen we in de Babbelbeeksevallei waar we opnieuw kunnen fietsen in een historisch landschap van beemden en natte gronden. Ondertussen is het ook voor ons nat geworden door de motregen en zijn we wat sneller gaan fietsen. We komen al snel bij de spoorweg en het station van Lier.
Langs de sporlijn staat nog een bunker van de KW-linie, één van de verdedigingslijnen die net voor de Tweede Wereldoorlog gebouwd werden om België te beschermen tegen een Duitse inval. De linie bestond uit meer dan 400 bunkers en liep dwars door België, van Koningshooikt (Lier) tot Waver. Vandaar de naam KW-linie. In het landschap zijn nog altijd heel wat restanten van deze linie zichtbaar. De meeste bunkers werden immers nooit afgebroken.
De spoorlijn en ook ons fietspad kruisen nu de Kleine Nete en opnieuw het Netekanaal. Tussen beide kanalen lagen vroeger de eigendommen van de cisterciënzenabdij die in 1235 werd gesticht door Bartholomeus van Tienen. In 1247 verhuisde de abdij naar de Nazaretdreef. In 1797 werd het klooster opgeheven en werden de bezittingen openbaar verkocht. Alle kloostergebouwen werden gesloopt, slechts het poortgebouw en de schuur bleven bestaan. De schuur werd echter door brand grotendeels verwoest. De bewaarde ingangspoort vertoont de datering 1616 van gesinterde steen, maar werd volgens de literatuur pas voltooid in 1699. De historische gebouwen zijn in privaat bezit en worden anno 2026 commercieel uitgebaat, waarbij het bewaarde poortgebouw erkend is als beschermd monument.
Waar de Kleine Nete en het Netekanaal elkaar bijna raken, liggen twee bruggen die Nijlen met Massenhoven verbinden. De kleinste brug is een baileybrug. Een baileybrug is een verplaatsbare, modulaire noodbrug die bestaat uit gestandaardiseerde, voorgefabriceerde stalen onderdelen. Ze is ontworpen om snel door genietroepen (militairen) opgebouwd of gedemonteerd te worden, vaak zonder zwaar materieel zoals hijskranen. De brug wordt gebouwd door identieke stalen panelen en balken aan elkaar te bouten. Hierdoor is de lengte en draagkracht makkelijk aan te passen. Dit type brug werd in 1940-1941 ontwikkeld door de Britse civiel ingenieur Donald Bailey en bedacht om tijdens de Tweede Wereldoorlog snel rivieren en ravijnen over te steken nadat legers de bestaande bruggen hadden vernield. In België en Nederland liggen er nog diverse historische exemplaren die tijdens WOII zijn gelegd en nog steeds in gebruik zijn zoals hier, maar ook over het Kempens Kanaal nabij Geel of in Lommel (zie voorbeeld bij de Vaartketsersroute).
De veeweides van De Slappen Uier reiken tot aan de oevers van de Kleine Nete. We zijn terug en kunnen terugblikken op een bijzonder mooie fietstocht, een aanrader zeker bij goed weer.
