PLUSPUNTEN
- De mooie panorama's en het glooiende landschap
- De landelijke fietswegen
- De Voerense dorpjes
- De gezellige horeca
De Voerstreek (de gemeente Voeren) ligt in het oosten van België. Het is het meest zuidelijke stukje van de provincie Limburg (BE), maar het vormt een exclave: het ligt helemaal los van de rest van Vlaanderen, ingeklemd tussen de Nederlandse provincie Limburg en de Waalse provincie Luik.
Deze fietsroute loodst ons door het heuvelachtige, monumentrijke landschap van de Voerstreek. We fietsen door een prachtig groen decor bezaaid met kastelen, vierkantshoeves, vakwerkhuisjes ...
Wij fietsen elektrisch, maar wie dit niet doet, moet over een paar stevige kuiten beschikken, want er staan enkele pittige stukken op het programma.
Raadpleeg zeker ook de link naar Komoot verder op deze pagina met nog meer informatie over de belangrijkste bezienswaardigheden onderweg.
Bron: Visit Limburg (NL)
De Voerstreek is minder uitdagend dan je waarschijnlijk denkt. Het valt best mee deze route genietend te fietsen al zijn het net die enkele klimmetjes die het moeilijk maken. En ze zijn iets te lang om ze met de fiets aan de hand naar boven te wandelen. Het dalen vergt geen fysieke inspanningen, maar wel de nodige concentratie en dat kan voor sommige minder stuurvaardige fietsers een handicap zijn. Sneldalende (fiets)racers kunnen wel voor verrassingen zorgen, zeker wanneer de weg wat smaller is.
Het glooiende landschap is een dankbaar landschap dat voor de nodige afwisseling zorgt, al zijn het toch vooral de Voerse dorpen en de gezellige cafeetjes en restaurants die het grote verschil maken. De Voerstreek is populair bij fietsers en nog meer bij wandelaars. Dit zorgt voor de gepaste drukte die de horecazaken overeind houdt.
Aparte fietspaden zijn er niet maar alle paden zijn verhard. Er is weinig hinderlijk autoverkeer onderweg.
Zoek je de betekenis van de sterretjes?
Je vindt de uitleg bij de informatie over de fietsblog op de homepagina.
Het "Bezoekerscentrum Voerstreek" te 's-Gravenvoeren aan Pley 13 (QQ56+CV Voeren) is een uitgelezen startplaats voor wie een dag in de Voerstreek wilt fietsen. Wij combineerden deze fietsroute met een fietstocht langs de Maas en gaven daarom de voorkeur aan Eijsden (NL) waar we een overnachting boekten in Hotel Le Bonheur (QPF5+7M Eijsden, Nederland).
Met een start in Eijsden, vertrekken we in het vlakkere deel van deze fietsroute en hebben we enkele rustige eerste kilometers voor de boeg. Met enkele opmerkelijke monumenten.
In Mariadorp staat een niet (naar het oosten) georiënteerde kerk uit 1959-60 die jammer genoeg gesloten is. We waren benieuwd naar de glasramen, maar we hebben geen geluk. De deur blijkt op slot. Architect Eugène Hoen koos voor een moderne en vrije bouwstijl met een toren aan de zijkant. Hij koos bewust voor een speelse, niet-traditionele opzet van een bakstenen zaalkerk waarbij de losgerukte asymmetrische plaatsing van de toren zorgde voor een eigentijdse esthetiek.
Wat verder in Mesch staan we bij de historische hoeve ‘Op den Dries’, gebouwd in 1765, waar in de zeventiger jaren opnames zijn gemaakt voor de razend populaire tv-serie “Dagboek van een Herdershond”. Jo De Meyere vertolkte hierin de hoofdrol van Kapelaan Erik Odekerke.
We fietsen over de iconische Vlaamse Heuvelroute tussen Kanne en Voeren. We zijn geen 3 kilometer ver wanneer we de Belgische grens oversteken bij grenspaal nr.30 en zicht krijgen op het eerste van de Voerdorpen.
‘s-Gravenvoeren is het grootste en meest levendige dorp van de Voerstreek. Het ligt als een lang en charmant lintdorp verscholen in het glooiende landschap. Het riviertje de Voer stroomt dwars door de kern van het dorp. Veel huizen hebben een eigen klein bruggetje over het water naar de straat.
In de historische kern treffen we ondermeer de Sint-Lambertuskerk. Op De Pley, een pleintje in het centrum, staat een kenmerkend standbeeld van Der Waggeler dat de lokale carnavalstraditie en de lokale carnavalsvereniging “De Waggelerre” eert. De bewoners en carnavalisten uit ‘s-Gravenvoeren worden traditiegetrouw aangeduid als de Waggelerre.
We blijven de Heuvelroute volgen. Net voor we aan de beklimming van de Kattenrothberg beginnen (209 meter), houden we halt bij “Café Halfweg”, een gezellig bruin café met een zomerterras achteraan. Het pand heeft een rijke historie als voormalig douanekantoor. Het fietspad dat we van hieraf volgen, vormt de grens met Nederland.
We fietsen van het ene grensdorp naar het andere of zo lijkt het althans want Ulvend is zowel een Belgisch Limburgs als een Nederlands Limburgs gehucht. Al eeuwenlang loopt de grens door dit kleine, landelijke gebied en de omliggende hoeven. We fietsen door een prachtig glooiend landschap van Ulvend naar het Voerense “De Plank” met zijn pittige maar populaire fietshelling die wij graag letterlijk rechts laten liggen.
Het volgende Voerdorp is Teuven waar zowel ‘Moeder de Gans’ als ‘Restaurant Modern’ een gezellig terras hebben dat we niet zomaar kunnen voorbijfietsen.
De panorama’s van de fietspaden in het Gulpdal zijn schitterend. Het meest oostelijke Voerense dorpje is het rustige Remersdaal (Remersdael) temidden van een heuvelachtig weidelandschap.
We fietsen opnieuw over de iconische Heuvelroute, nu richting Kanne, en het gaat bergop, want de “Côte de Hagelstein” (287m) ligt voor ons. Al is het niet de officiële kant van de heuvel (volgens Climbfinder), we bereiken hier toch het hoogste punt van deze fietsroute. We dalen af door het Veursbos naar Sint-Pieters-Voeren.
Sint-Pieters-Voeren is het kleinste van de zes dorpjes van de Voerstreek. Het is vooral bekend als de bron van het riviertje de Voer en het historische kasteel de Commanderie van de Duitse Ridderorde. In de schaduw van de torens van het kasteel wordt er ieder jaar van begin september tot einde januari stroop gestookt in de Stroopstokerij Wiertz. Dit gebeurt al sedert 1940 in de nabijgelegen schuur op geheel ambachtelijke wijze.
We dalen verder af naar het schilderachtige Sint-Martens-Voeren, een dorp met een bewogen geschiedenis van taalstrijd, gelegen langs een indrukwekkende spoorwegviaduct in een rijk groen beekdal.
De Steenboskapel in het schilderachtige gehucht Schophem, ook wel Heilig-Kruiskapel genoemd, is een historische bidkapel uit 1846. De kapel is uniek omdat het ze is opgetrokken uit stenen van een nabijgelegen Gallo-Romeinse villa uit de tweede eeuw.
Bij de wettelijke vastlegging van de Belgische taalgrens in 1963 werd de Voerstreek overgeheveld van de Franstalige provincie Luik naar de Vlaamse provincie Limburg. Hierdoor ontstond een hevige en soms gewelddadige taal- en bestuurlijke strijd tussen Vlaamse en Luiksgezinde groeperingen die tot diep in de jaren 1980 de nationale politiek beheerste.
Oorspronkelijk sprak de lokale bevolking in de Voerstreek een Limburgs dialect of Platdiets en bleek uit historische talentellingen een duidelijke Nederlandstalige meerderheid. Bij de definitieve fixatie van de taalgrens in 1963 werden de zes dorpen officieel ingedeeld bij Vlaanderen als een Nederlandstalig gebied met faciliteiten voor de Franstalige minderheid. Veel inwoners voelden zich echter cultureel en administratief sterker verbonden met Luik, wat leidde tot groot verzet tegen de Limburgse bestuursregering.
Na de gemeentelijke fusie in 1977 tot één gemeente Voeren, escaleerde het conflict lokaal en nationaal. De strijd rondom de benoeming van faciliteitenburgemeesters leidde in 1987 zelfs tot de val van de nationale regering-Martens VII. Sinds de jaren 1990 is de openlijke straatstrijd geluwd en functioneert de lokale politiek meer pragmatisch, al blijft de culturele identiteit van de enclave een gevoelig onderwerp.
We volgen een mooi betonnen fietspad naar Moelingen, het meest westelijke dorp van de gemeente Voeren. Het dorp ligt aan de rivier de Berwijn in het schilderachtige Maasdal.
We fietsen bij grenspaal nr.43 eerst wel nog even de grens met Nederland over in het Eijsdense gehucht Mesch, het allerzuidelijkste kerkdorp van Nederland en het eerste bevrijde dorp van Nederland op het einde van de Tweede Wereldoorlog. Bij grenspaal nr.43 staat aan de andere kant van de straat nog een mooie ‘grenspaal’ in natuursteen die met het wapenschild de grens van de gemeente Eijsden-Margraten aangeeft.
Het valt meer op dat we terug in België zijn. Geen stijvolle grenspalen, maar een veelheid van borden die aangeven dat vrachtwagens een pasje moeten hebben, dat we in Limburg zijn, dat we in Moelingen-Mouland zijn, dat we in Voeren-Fourons zijn en dat we hier geen 30km maar 50km per uur mogen rijden. Gelukkig komen we wat verderop weer bijna ongemerkt in Nederland met net voor ons eindpunt, uit ons zicht, de monding van de Voer in de Maas.
